Harm Renkema  spreker, coach & trainer

In verbondenheid zaaien, gezamenlijk groeien om als mens tot bloei te komen en vrucht te dragen

Just in time!

05-10-2017

Frodo: You're late! 
Gandalf: A wizard is never late! Frodo Baggins.  
Nor is he early, he arrives precisely when he means to.

filmfragment uit Lord of the Rings

Toen ik dit filmfragment voor het eerst zag was ik direct onder de indruk van de diepte en de wijsheid van Gandalf zijn woorden. Een tovenaar is nooit te laat, nooit te vroeg maar hij arriveert precies op het moment dat hij dat wil! Oftewel hij is precies op tijd, 'just in time!' 

Als kind en jong volwassene heb ik vaak het gevoel gehad dat ik altijd net te laat ergens aan begon. Op het moment dat ik iets leuk begon te vinden was het eigenlijk alweer bijna uit de mode. Op het moment dat ik ergens op een feestje kwam begonnen de eerste gasten alweer te vertrekken. Tegen de tijd dat ik met mijn zak met knikkers het schoolplein op kwam, was de knikkerperiode alweer voorbij. Op één of andere manier kwam ik eigenlijk vaak net te laat. Dit had tot gevolg dat ik later een soort tegenreactie ontwikkelde. Ik was altijd veel te vroeg ergens aanwezig. Stond een kwartier te vroeg bij de bushalte en als ik naar de bioscoop of een concert ging dan reserveerde ik op tijd een kaart om vervolgens in een bijna lege zaal te zitten. Maar goed, ik had in ieder geval een kaartje weten te bemachtigen en ik was zeker niet te laat.

Dus was ik vaak net te laat of veel te vroeg. Vandaar dat deze uitspraak van Gandalf mij zo aansprak. Dit is waar ik naar verlang, ik verlang ernaar om precies op het juiste moment, de juiste persoon op de juiste plek te zijn! Dit lijkt me echt geweldig! Niet te vroeg en zeker niet te laat. Geen haast of onrust maar volop zijn waar je bent! Dit lijkt me super relaxed! Maar kan dit eigenlijk wel? Zijn er mensen die zo ontspannen in het leven staan? 

Ik geloof dat Jezus Christus de juiste persoon op de juiste plek op het juiste moment was en is! Toen Hij 2000 jaren geleden naar de wereld kwam was Hij 'just in time'! Toen Hij zijn leven vanuit liefde voor ons gaf was Hij de juiste persoon op de juiste plaats. Zijn komst in onze tijdelijke wereld was een kruispunt waarop zowel de geschiedenis als de toekomst van de mensheid voor eens en altijd is veranderd. Door ons geloof in Hem en door Zijn Geest in ons kunnen ook wij 'just in time' zijn. De eeuwigheid is doorgebroken in onze tijdelijkheid! In ons aardse leven ontkiemt het hemelse! En ik vertrouw er op dat als Hij terugkomt naar deze wereld dan is Hij opnieuw 'just in time'. Niet te vroeg, niet te laat maar precies op het goede moment. 

Durf te geloven dat wij allemaal geroepen zijn om de juiste persoon, op de juiste plek te zijn. Durf te geloven dat God nu door jou heen werkt, niet gisteren, niet morgen, maar nu, vandaag, op dit ogenblik! Hoe Hij dat doet? Hoe Hij dat in jouw leven wil doen? Daarover gaan we met elkaar in gesprek tijdens de eerst volgende Zwerftocht voor mannen van Salvation4Men.

Lees verder

Vakantietijd, oase of woestijn?

12-08-2017

De afgelopen week heb ik twee keer een studieochtend verzorgd op Camping Beloofde Land in Voorthuizen. De thema's waren Oase-tijd en Woestijn-strijd. Wat kunnen we ervaren en ontdekken tijdens onze oase momenten en wat valt er te leren tijdens ons strijden in de woestijn? Het beeld van pelgrims die onderweg zijn door het leven is een beeld dat mij al jaren sterk aanspreekt. Pelgrims onderweg door het leven, reizigers die door woestijnen trekken en God zij dank zo nu en dan oases tegenkomen. 

Een oase is voor mij een plek, een moment, een ontmoeting waarbij je even mag ervaren dat het leven goed is. Tijdens een oase moment kom je op adem, vind je rust en mag je als het ware recreëren in de pure zin van het woord. Want na een oase periode ben je weer herschapen.

Waar vind ik deze oases?

In de stille momenten terwijl ik God ontmoet in Zijn woord, op de onverwacht mooie momenten dat ik Hem zie in zijn schepping en in de ontroerende momenten waarbij ik een ander echt mag ontmoeten. 

Een woestijn is een situatie waarin je zelfs ogenschijnlijk hele dagelijkse zaken moet missen. Er zijn natuurlijk letterlijke en figuurlijke woestijnen. In de letterlijke woestijn is er schaarste aan drinken, voeding en schaduw. Ik ben zelf nooit in een echte woestijn geweest maar tijdens een Fit2Serve weekend in de bergen van Kreta heb ik wel enigzins kunnen ervaren wat dorst en uitdroging met je doen. Na een intensieve hike van een flink aantal uren door een nauwe en indrukwekkende kloof kwamen we behoorlijk dorstig en oververhit aan bij een klein strandje. Hier konden we onze watervoorraad aanvullen en even bijkomen in de schaduw van een paar bomen. Na deze welkome pauze gingen we verder. Ik had mijn waterzak van 2,5 liter gevuld. Na een klein uur wandelen in de volle zon probeerde ik nog wat water te drinken maar op een of andere manier werkte mijn drinksysteem niet meer. Ik was in de veronderstelling dat het slangetje geknikt was. Terwijl ik mijn rugzak op de grond zet en het slangetje controleer ontdek ik dat ik binnen een uur maar liefst 2,5 liter water gedronken heb... en nog had ik dorst. Op dat moment besefte ik hoezeer je in een woestijn naar water kunt verlangen. Het uur na deze ontdekking was voor mij een ware beproeving. Ik had dorst, liep in de volle zon bij een temperatuur van ruim 30 graden en had voorlopig geen water. Dit was zeker geen plezierige ervaring. Maar dit was zeker wel een leerzame ervaring. Begrippen als dorst en verlangen naar water waren ineens bijzonder realistisch. Om de moed er enigzins in te houden heb ik minstens een half uur lang "als een hert dat verlangt naar water" geneuried...

In de afgelopen weken heb ik genoten van mijn vakantie. Riemke en ik zijn een kleine twee weken in de wildernis van Schotland geweest. We hebben de West Highland Way gelopen, uiteindelijk zo'n 170 km. Zo'n tocht is ook een soort woestijnperiode. Een hele natte woestijnperiode wel te verstaan! Regelmatig vroeg ik me tijdens deze tocht af waarom een mens ervoor kiest om zo'n eind te gaan lopen met een zware rugzak op de rug. Waarom kiest een mens vrijwillig voor zo'n situatie? Is dit wel de juiste manier om je vakantie te vieren? Kom ik hierdoor wel tot rust. Al deze vragen werden 's avonds ruimschoots beantwoord als wij ons tentje ergens op een afgelegen plek hadden opgezet en bij een knapperend vuurtje genoten van de stilte en de ongekend mooie schoonheid van de Schotse Hooglanden. Overdag kon ik mezelf soms heel zielig vinden als we uren lang in de spoelende regen liepen. Wat kon ik soms balen van deze natte woestijn ervaring. De wind, de regen en de kou maakt dat je uiteindelijk alleen nog maar met jezelf bezig bent en je steeds meer terugtrekt diep verscholen in je regenponcho. Maar als dan na uren zwoegen ineens de zon doorbreekt en je natte kleren kunnen drogen is daar de zonnige variant van de oase! Wat een heerlijkheid!

Gek genoeg hebben deze 'woestijnperioden' mij geholpen oog te krijgen voor deze eenvoudige rijkdom en dit simpele geluk! De dorst op Kreta hielp mij om de rijkdom van water te herwaarderen en dankzij het natte onstuimige weer in de bergen van Schotland heb ik ervaren dat ik ook kan genieten van een paar minuten zon! 

Vandaag vroeg ik mij af wat de bedoeling van een vakantie is. Is het de bedoeling om te recreën in een oase of is het juist goed om af te zien en te zwoegen in onze zelfgekozen woestijnen? Mijn conclusie is: beide! Soms is het goed om op adem te komen en met een boeiend boek en een goed glas wijn te genieten van de welverdiende rust en soms is het heerlijk om dagen achter elkaar te zwoegen zodat je uiteindelijk weer voluit kunt genieten van een paar slokken water of een kwartiertje zon! 

Lees verder

Zwerftocht voor mannen in samenwerking met Camping Beloofde Land in de pers!

09-08-2017

Gisteren werd ik op de camping in Voorthuizen ineens gebeld door een dame van het Nederlands Dagblad! Zij had gehoord dat ik samen met een aantal andere Muskatiers een Zwerftocht organiseerde vanuit camping Beloofde Land. Een leuk interview van ongeveer een half uurtje was het resultaat. Deze ochtend kocht ik voor de verandering eens een krantje op de camping (doe ik normaal gesproken nooit!!) En daar zag ik mijn koppie al! Op pagina 7 naast een artikel over het pauselijk bezoek aan Myamar.  Een paar quotes vallen op: 

Mannen onder elkaar zijn kwetsbaarder, Jezus was een outdoor mens en dat de 4e Musketier vlag soms werkt als een rode lap!

Lees verder

'Mannenbijbel' roept mannen op hun verantwoordelijkheid te nemen.

14-06-2017

Op 13 juni verscheen er een recensie van mijn hand in het Friesch Dagblad. Ik schrijft over mijn ervaringen met de Mannenbijbel. Hieronder kun je de tekst lezen. 

In het palet van doelgroepenbijbels verscheen onlangs de Mannenbijbel. Harm Renkema, die zelf veel met mannen optrekt als coach, las de bijbeluitgave. 

De Mannenbijbel is meer dan alleen het bestuderen van Gods Woord, het is een ontmoeting met de levensverhalen van mannen

Voor mij ligt de Mannenbijbel op tafel. In de afgelopen jaren konden diverse doelgroepen hun eigen Bijbel in ontvangst nemen. De Jongerenbijbel, de Vrouwenbijbel, een Metalbijbel en bijvoorbeeld een Nieuwe Testament voor sporters. Nu is daar ook de Mannenbijbel. De uitgeverij, Royal Jongbloed in Heerenveen, ziet onder andere de groeiende mannenbeweging van de Noordermannen en 4de Musketier en ze sluiten met de Mannenbijbel aan bij deze mannenbe- wegingen in ons land. Mensen zoeken naar identiteit en naar hun eigen rol. Dit geldt niet alleen voor jongeren en vrouwen, ook voor de hedendaagse man.

Zelf ben ik sinds vijf jaar betrokken bij de 4e Musketier en heb ik in menig weekeinde met mannen nagedacht en gesproken over de vier G’s in het leven van de gelovige man: God, geliefden, gemeenschap en gerechtigheid. Deze vier aandachtsgebieden zie ik op een originele en aansprekende manier terugkomen in deze mooi uitgevoerde Mannenbijbel. De uitgever weet heel goed dat mannen over het algemeen visueel ingesteld zijn. Want naast de gehele Bijbel in de tekst van de Herziene Statenvertaling (HSV) kan de mannelijke lezer volop genieten van diverse beeldende items: kaartjes, schema’s en andere plaatjes.

Daarnaast zie je door deze hele Bijbel heen steeds vier symbolen terugkomen. Deze zijn te herken- nen aan de groene tekstvakken en trekken direct de aandacht.

Het eerste symbool, een knielende man, symboliseert het thema ‘man en geloof’; het tweede een man temidden van zijn partner en kind staat voor ‘man en relaties’. Een man tegenover een groep men- sen verwijst naar het thema ‘man en samenleving’ en ten slotte het zijaanzicht van een mannenhoofd portretteert maar liefst de geschiedenis van zeventig mannen. Met deze thema’s biedt de Mannenbijbel de man extra informatie over zaken en vraagstukken die hem zeker zullen aanspreken en die te maken hebben met zijn alledaagse leven in deze wereld.

In het bijbelboek Genesis staat het eerste symbool met een stuk tekst ter overdenking. Het is de biddende man op zijn knieën. Het raakt me dat de samenstellers van deze Mannenbijbel beginnen met dit symbool gekoppeld aan het thema ‘verantwoordelijkheid nemen’. In mijn begeleiding van mannen komt dit thema regelmatig aan de orde. Veel mannen vinden het namelijk lastig om zich te verantwoorden. ‘Waar bent u?’ vraagt God aan Adam nadat hij en zijn vrouw van de vrucht van de boom van kennis van goed en kwaad hadden gegeten. Ze hadden zich verstopt en probeerden dus voor hun verantwoordelijkheid weg te kruipen. Hier klinkt iets anders. Over de man die aangespro- ken wordt door God, uitgedaagd wordt om antwoord te geven. Oftewel: geroepen wordt zijn verantwoorde- lijkheid op zich te nemen en tevoorschijn te komen.

Eerlijk, oprecht en zuiver

Het tweede symbool komen we een paar hoofdstukken verderop in Genesis tegen. Het is de man tegenover de anderen en het thema is rechtvaardig leven. Het gaat over Noach. ‘Rechtvaardig zijn betekent dat je eerlijk, oprecht en zuiver bent in je spreken en handelen ten opzichte van je naaste en van God’. Het symbool voor de ‘man en zijn relaties’ komt onder meer aan bod als gaat het over onze bereidheid tot hulpvaardigheid. Staan wij daar bekend om? Vertrouwen wij zoals Abraham op God, en zijn wij bereid om te helpen. Als er een beroep op ons gedaan wordt, maar ook als we zelf zien en ontdekken dat de ander ons nodig heeft.

Zo staan er door heel deze Mannenbijbel diverse informatieve teksten die mij als man een spiegel voorhouden, die de mannelijke lezer uitdagen om zijn eigen leven te onderzoeken. Gedachten en visies die mannen oproepen om hun positie in te nemen en die mannen inspireren en bemoedigen.

Diverse portretten zijn ontmoetingen met oude bekenden. De krachtige en kwetsbare voorbeelden waarin ook de hedendaagse man zich zal herkennen, denk aan Abraham, David, Simsom, Paulus en Petrus. Maar ook afschrikwekkende geschiedenissen van tragische man- nen. Bijvoorbeeld het verhaal van Amnon, de oudste zoon van David, zijn naam betekent ‘de betrouwbare’, alleen wordt hij op jonge leef- tijd door de knechten van zijn half- broer Absalom vermoord. Want de ‘betrouwbare’ was namelijk niet in staat om zijn begeerte te beheersen en had zijn halfzus Tammar verkracht. De Mannenbijbel schuwt ongemakkelijke geschiedenissen niet. Want dit is een schokkend portret en tegelijkertijd een waar- schuwing voor elke man om ook in de beleving van seksualiteit zuiver te blijven.

Solisten

Het lezen in deze Mannenbijbel is meer dan alleen het bestuderen van Gods Woord, het is een ontmoeting met de levensverhalen van mannen. Mannen worden vaak gezien als solisten maar de grote opkomst van diverse mannenbewegingen is naar mijn overtuiging een bewijs dat ook mannen ten diepste verlangen naar verbinding en vriendschap. Het mannelijke verhaal begint met Adam die in zijn volmaaktheid toch niet goed genoeg was in zijn eentje.

Een van de laatste thema’s die uitgelicht worden in deze Bijbel is het thema ‘verbinding’; het gaat over vriendschap. Een belangrijk element in de huidige mannenbewegingen. Deze Bijbel is als een goede vriend. Hij houdt je regelmatig een spiegel voor, confronteert je, bemoedigt je en daagt je uit. Uitein- delijk is het niet slechts een spiegel maar een helder venster op Jezus

Christus de Zoon van God, de man en vriend bij uitstek. Van de verschillende thema’s en ontmoetin- gen met de diverse mannen leren we hoe we kunnen leven als man in deze wereld en uiteindelijk is het Jezus Christus die ons laat zien hoe we zullen leven in Gods Koninkrijk.

Mannenbijbel (HSV), Royal Jongbloed. Ruim 2000 pagina’s- Prijs: 59,95 euro 

Lees verder

Bewogenheid

07-06-2017

Een vader en zijn zoontje liepen door een bos. Op een bepaald moment zien ze een hele grote kever op het pad liggen. Deze kever trekt de interesse van het zoontje. Ze staan stil en bewonderden aandachtig het insect. 

“Hij is dood”  zegt de jongen. “Hij is dood want hij beweegt niet.” 

Voorzichtig tikt hij met een takje tegen de toch best wel indrukwekkende kever aan. “ Ja, hartstikke dood” mompelt de knaap met de zekerheid van een keverexpert.

Maar dan ineens begint het diertje te bewegen. Zijn pootjes komen in actie en hij loopt weg. 

“Hij leeft!” roept de jongen enthousiast! “Zie maar, hij leeft, want hij beweegt!” 

“Zie maar, hij leeft, want hij beweegt!” 

Leven associëren we met bewegen en beweging, en het uitblijven van beweging koppelen we aan dood…Zolang de kever doodstil is lijkt hij dood maar op het moment dat hij begint te bewegen blijkt hij levend te zijn. 

Het verhaal van de verloren zoon is een overbekend verhaal dat Jezus vertelde. We kennen het verhaal vanuit de positie van de verloren zoon, we herkennen wellicht de reactie van de andere broer in het verhaal. We worden door dit verhaal vooral bepaald bij de liefdevolle en barmhartige houding van de vader. 

In Lucas 15 vers 20 lezen we over de terugkomst van de verloren zoon. 

“En hij stond op en ging naar zijn vader. En toen hij nog ver van hem verwijderd was, zag zijn vader hem en deze was met innerlijke ontferming bewogen en hij snelde hem tegemoet, viel hem om de hals en kuste hem.” 

Een indrukwekkend en vooral ontroerend tafereel. Een zoon die haveloos en vol schuldbesef terugkomt bij zijn vader en een vader die al tijden op de uitkijk stond en ineens zijn zoon in de verte ziet aankomen. In dit vers wordt heel treffend geschreven dat de vader met innerlijke ontferming bewogen was. Het zien van zijn zoon, het zien van de toestand waarin hij verkeerde raakte deze vader diep. Het raakte hem tot in zijn binnenste, tot in zijn ingewanden, je zou kunnen zeggen dat hij er pijn in de buik van kreeg. De vader was met innerlijke ontferming bewogen, dit is de een gevoel van meelijden en compassie. In het Grieks is dit Splagcnizomai. Deze innerlijke bewogenheid is niet alleen een emotie maar het leidt ook tot actie.

Dat is trouwens ook de oorspronkelijke betekenis van het woord emotie. Emotie is afgeleid van het Latijnse woord emovere. Dat betekent van binnen naar buiten bewegen. Het gaat over de bewogenheid van het hart die uiteindelijk het hele lijf in beweging zet! Want we lezen dat de vader zijn zoon tegemoet snelde. Dit woord “snellen” kan ook vertaald worden met snel lopen of hardlopen! De bewogenheid van de vader maakte dat hij in beweging kwam. Hij wachtte niet af tot zijn zoon schuldbewust bij hem gearriveerd was maar hij holde naar hem toe! 

In dit verhaal toont Jezus de Zoon ons God de Vader. De vader die met innerlijke ontferming bewogen is en daardoor in beweging is gekomen. De komst van Jezus Christus naar de wereld toe is een beweging van Gods grenzeloze liefde en de afgelopen Pinksterdagen hebben we stilgestaan bij de uitstorting van de Geest en mogen we weten en ervaren dat God door de Heilige Geest heel dicht bij ons gekomen is en ons heeft aangeraakt met zijn bewogenheid! Zijn Geest zet ons van binnen uit in beweging, Zijn Geest heeft een beweging van liefde, ontferming en gerechtigheid op gang gebracht. 

Ik weet niet welk effect onrecht, armoede, onderdrukking op jou heeft maar op mij heeft het een tijdlang een verlammende werking gehad. Ik sloot me er voor af, het was mij te groot en ik voelde me onmachtig. Ik werd er apathisch en cynisch van. En als ik al in beweging kwam was het vooral een beweging de andere kant op.

Maar op een bepaald moment was het alsof er iemand met een takje tegen mijn hart begon te tikken…tik, tik, tik…En het doodse schild van onverschilligheid begon te breken en het licht van barmhartigheid begon te schijnen door de barsten. 

Een aantal jaren geleden ben ik onder andere door de verhalen van mannen die met een Muskathlon hadden meegedaan geraakt. De verhalen van armoede, wanhoop en onrecht raakten mij en ik kon niet meer stil blijven zitten, ik wilde in beweging komen. Ik werd  bewogen en kwam in beweging.

Ik stel me zo voor dat de Vader, de Zoon en de Heilige Geest op een bepaald moment naar mij aan het kijken waren en dat een van de drie zei: “Hij is dood, want hij beweegt helemaal niet meer, hij is dood want alle bewogenheid is verdwenen…” En dat de Geest vervolgens kleine tikjes begint uit te delen. Zachtjes doch beslist tikt Hij met een takje tegen mij aan. Hij raakt mij in hart en ziel. Om te zien of er ergens nog leven in mij zit. En ineens werd ik wakker, ik werd opgewekt en kon ik niet anders meer dan in beweging komen! 

Laat je raken door de bewogenheid van God de Vader, laat je raken door de liefde van Jezus Christus en laat je raken door de Geest van God! De Drie-enige God die zelf een en al beweging is.  Vol vreugde en leven cirkelen de Vader, Zoon en de Heilige Geest om ons heen en vullen ons met liefde en kracht!  

Wij mogen een rotsvast geloof hebben maar wij zijn geen stenen, stil en koud, wij mogen diep geworteld zijn zoals die boom uit Psalm 1 maar wij zijn geen bomen. Wij zijn mensen en God heeft ons gezegend met de gave om te bewegen! We kunnen naar elkaar toe bewegen, we kunnen in beweging komen naar onze medemensen in nood. Wij zijn mensen, wij zijn bewogen en wij bewegen! 

Moeten we daar allemaal super sportief en atletisch voor zijn? Moeten we allemaal vliegensvlug en enorm krachtig zijn? Nee dat is zeker niet noodzakelijk maar kom in beweging, kom hoe dan ook in beweging. 

Ik wil afsluiten met een quote van Martin Luther King: 

“If you can't fly then run, if you can't run then walk, if you can't walk then crawl, but whatever you do you have to keep moving forward.”

Kom ook in beweging, vanuit bewogenheid voor gerechtigheid. Laat zien dat je leeft en beweeg! 

Voor informatie over de Muskathlon ga naar www.muskathlon.com

Lees verder